Integrale aanpak uit Friesland

In het Friese Sint Annaparochie wordt bijna geruisloos geschiedenis geschreven. Bouwbedrijf Lont hanteert bij de ontwikkeling van woningen een vergaande integrale aanpak, waarbij Vibes Building Engineers de bindende factor vormt. De ondersteuning gaat ver, tot en met het modelleren van alle installaties in 3D. “Je ziet het terug in de bouw; alles loopt soepeler en vlotter, met minder frustraties en fouten.”

Bouwbedrijf Lont heeft de integrale aanpak met overtuiging omarmd. Het doet al enige tijd uitstekende ervaringen op met een aanpak waarbij co-makers als het ware meebouwen. Zij leveren hun bijdragen in 3D-modellen, begeleid en ondersteund door Vibes’ projectleider, bouwkundig engineer Patrick te Braak en zijn collega’s. “Gecoacht is misschien een beter woord”, suggereert Patrick. “Want dat is de manier waarop wij als integrale dienstverlener alle partijen goed tot hun recht laten komen.”

Ideaal: integrale setting

Integraal bouwen zoals dat bij Lont in de praktijk wordt gebracht, staat of valt met kunnen en vooral willen samenwerken. De co-makers gaan daar voluit in mee, elk met meer of minder ervaring in het 3D-modelleren. “Mijn grote ideaal zou zijn dat elke co-maker mee-ontwikkelt in een maximaal integrale setting, in één grote ruimte waar de ontwikkeling volledig parallel verloopt, voortdurend met elkaar in contact en in permanente afstemming”, vertelt Patrick.

Samenbindende factor

In het ontwikkelingsproces bij Lont, waar co-makers elk op hun eigen terrein hun bijdrage leveren, vormt Patrick samen met Vibes-collega Maurice ter Stal de samenbindende factor. Patrick: “Elke partij levert z’n 3D-modellen in groot detail (LOD-400, red.). Wij zorgen dat de individuele bijdragen samenhang vertonen, dat het pást. Het proces heeft een centrale link nodig, een partij met veel verstand van bouwkundige zaken. Iemand die verder kijkt dan alleen het 3D-model voor de vloer of de wand, die op tijd ziet waar ‘om de hoek’ afstemmingsproblemen ontstaan. Een meedenker – inderdaad: coach – die als bouwkundige aangeeft wat de simpelste, best bouwbare en liefst ook de goedkoopste oplossingen zijn.”

Rechterhand van opdrachtgever

Concreet is de rol van Vibes feitelijk het beheren van het gemaakte 3D-ontwerpmodel van het te bouwen object. Het is zaak om als integrale dienstverlener de bouwkundige samenhang onder controle te houden. “Daarbij zijn wij feitelijk meer de rechterhand van opdrachtgever Lont dan een co-maker. Namens Lont staan wij tussen de co-makers in, zorgen wij dat verschillende partijen hun product kunnen leveren. Het door ons gemaakte 3D-model dat wij verstrekken en dat wij ingevuld van ze terugkrijgen, staat centraal.”

Dat gaat niet vanzelf. “De co-maker heeft vaak niet het overzicht over het geheel; wij zijn de integrator. In mijn ideale plaatje – zoals eerder geschetst – zou dat wel kunnen, maar zover is de bouwwereld nog niet. Wanden leveren is voor de wandenleverancier geen probleem. Maar hoe goten, kabels en metselwerk in dit plaatje passen, daar moet goed naar gekeken worden. 3D geeft het inzicht, wij maken dat model en zorgen voor de consistentie, dat alles uiteindelijk wél klopt en past.”

Bouwkundige expertise

Daar komt echte bouwkundige expertise bij kijken; Patrick en Maurice kunnen daarbij hun ei goed kwijt. “De afwijkingen ontstaan doordat co-makers het model door hun eigen bril zien. De vloerenspecialist vanuit zijn perspectief, de wandenleverancier vanuit het zijne. En natuurlijk ontwerpen ze hun bijdrage ook zo dat het voor hen goed past en ‘uit’ kan. De software signaleert ‘clashes’, maar wij zien ook zelf ondoelmatigheden en risico’s in het ontwerp van betonwanden en kozijnen. Elke vraag krijgt een antwoord. Nu kozijnen anno 2015 dikwijls al in de fabriek worden geassembleerd, is vroegtijdige afstemming tussen kozijnenbouwers en betonfabrikanten essentieel. We overleggen over oplossingen, brengen bijvoorbeeld de co-makers voor vloeren en installaties bij elkaar. Het liefst face-to-face, om het direct goed te krijgen. Via email gaat het toch vaak in meerdere stappen, ook vaak met enige ruis.”

Helicopterview

De helicopterview met het bouwkundige oog leidt soms tot simpele, doelmatige oplossingen. Patrick: “Ik heb bij een project van Lont eens voorgesteld om een liftwand 30 centimeter door te trekken. Zo hoefde er geen latei toegepast te worden en ook kon op deze manier de leuning van de trap beter en goedkoper worden geplaatst. De ogenschijnlijk simpele oplossingen zijn vaak de beste. Wij leveren het bouwkundig inzicht, als aanvulling op het werk van de co-makers en ten dienste van de opdrachtgever.”

Feedback zeer positief

Het resultaat van deze integrale aanpak is volgens Patrick niet eenvoudig in harde besparingen aan te geven. “Wel indirect. De feedback die wij van werkvoorbereiders en van de bouwers krijgen, is zeer positief: ‘de bouw loopt beter’, ‘er zijn minder last-minute en ad hoc aanpassingen nodig’, ‘we hebben minder clashes en frustraties op de bouw’, ‘minder discussies over wiens fout het is’. Dat alles resulteert in een kortere bouwtijd.”

Patrick: “Lont is niet de enige partij die integraal bouwen zo vergaand en consequent toepast. Maar het is wel een van de grootste ‘believers’ in de voordelen. Het bedrijf plukt de vruchten, bij elk project weer. Dat werkt aanstekelijk, op co-makers, maar ook op ons.”

Stroomlijning proces

Alle Jacob van der Meulen probeert die centrale regie samen met Vibes vorm te geven. Hij is als werkvoorbereider zelf nadrukkelijk betrokken bij de stroomlijning van het ontwikkelproces. “Voordat Patrick te Braak en Maurice ter Stal van Vibes aan de slag gingen met een basismodel, heb ik eerst wat belangrijke gegevens verzameld over bijvoorbeeld fundering en kozijnhoogtes en enkele doorsneden van het geheel. Die hebben we onderling goed afgestemd en daarna kon ik mij aan andere zaken wijden, in de wetenschap dat de Vibes-collega’s de ontwikkeling en inbreng van de co-makers goed in de gaten zouden houden.”

"Deskundige
bewaker nodig"

“Het proces heeft een deskundige bewaker nodig”, zegt Lonts werkvoorbereider Alle Jacob van der Meulen, op het moment juist druk met een serie van 28 laanwoningen in Leeuwarden. Van der Meulen heeft positieve ervaringen met integraal bouwen en met het werken met 3D-modellen, “al kost het tijd voordat alle co-makers en ook wijzelf op hetzelfde niveau met de methodiek kunnen werken. De neuzen staan zonder meer dezelfde kant op, maar zonder een centrale bewaker en regisseur komt er geen eenheid.”

Goede ondersteuning

Vibes’ medewerkers hebben voor Lont bij verschillende projecten het basismodel opgezet en de clash controles van de co-maker modellen uitgevoerd. “De BIM-methodiek was nieuw voor ons”, zegt Van der Meulen: “Eerst hadden wij niet de juiste programmatuur en kennis over deze manier van werken in huis. Nu zijn we verder – we doen de clash controles dikwijls zelf – maar vinden het toch goed om Vibes de basis te laten opzetten. Ook hebben we Vibes voorgedragen als modelleur voor de installaties, als goede ondersteuning voor de installateur, met goede resultaten. Het is wel zo praktisch, want de betrokken engineer van Vibes (Maurice ter Stal, red.) heeft ook samen met Patrick te Braak het basis BIM-model opgezet en kent het project door en door. Dat is goed voor de kwaliteit en als werkvoorbereider merk ik dat als ik toewerk naar de feitelijke bouw.”

Alle Jacob van der Meulen ziet een permanente rol weggelegd voor Vibes. “Ik denk dat ik als werkvoorbereider in de loop van de jaren verder met deze methode te maken zal hebben. Voor het maken van het echte BIM-model vanaf nul, daar hebben we dan Vibes voor.”

Het installatiebedrijf: “Goed om ervaring erbij te halen”

Installatiebedrijven zijn blij met de mogelijkheid om een specialist van Vibes Building Engineers in te huren voor het modelleren van installaties. Dat geldt zeker voor Bouma Technisch Installatiebedrijf in Sumar (Friesland).

Bernard de Vries, projectleider bij Bouma, geeft aan dat twee collega’s volop bezig zijn de wereld van 3D en integraal bouwen te ontdekken. Voor het modelleren van de installaties van een groot project met 81 woningen in Leeuwarden en een appartementengebouw in Almere werd Vibes’ Maurice ter Stal ingeschakeld. “Het is prettig om er iemand met ervaring bij te kunnen halen. Iemand die vaker met dit bijltje heeft gehakt, die snel ingewerkt is en die vlot eventuele problemen kan helpen oplossen.”

Bij het project in Almere speelde nadrukkelijk ook een gebrek aan tijd en capaciteit een rol, vertelt De Vries. “De externe oplossing gaf ons wat lucht én de zekerheid dat het modelleren goed voor elkaar kwam. Daarnaast is het ook goed voor onze eigen modelleurs om te zien hoe iemand met ervaring het aanpakt, problemen voorziet, voorkomt en helpt oplossen. Daar kunnen ze voor een volgende keer hun voordeel weer mee doen.”

BRON: Vibes Review